Η κλιματική κρίση επηρεάζει ολοένα και πιο έντονα τον παγκόσμιο τουρισμό, με τους παγετώνες να λιώνουν με ανησυχητικούς ρυθμούς. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science το 2023, σχεδόν οι μισοί από τους 215.000 παγετώνες παγκοσμίως ενδέχεται να εξαφανιστούν έως το 2100. Αν συνεχιστεί η άνοδος της θερμοκρασίας με τον σημερινό ρυθμό, μια έκταση πάγου ίση με το μέγεθος της Γερμανίας θα μπορούσε να χαθεί μέχρι το τέλος του αιώνα.
Οι συνέπειες δεν είναι μόνο περιβαλλοντικές, αλλά και οικονομικές και κοινωνικές. Περιοχές που βασίζονται στον χειμερινό τουρισμό – όπως οι Άλπεις – απειλούνται άμεσα. Χιονοδρομικά κέντρα, τοπικές επιχειρήσεις και ολόκληρες κοινότητες βλέπουν το μέλλον τους να τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, πολλά χιονοδρομικά κέντρα σε χώρες όπως η Αυστρία, η Ελβετία και η Ιταλία καλύπτουν εδώ και χρόνια τους παγετώνες τους καλοκαιρινούς μήνες με λευκά γεωυφάσματα. Αυτά τα υφάσματα λειτουργούν σαν «κουβέρτες», αντανακλώντας την ηλιακή ακτινοβολία και επιβραδύνοντας το λιώσιμο του πάγου, διασφαλίζοντας έτσι τη βιωσιμότητα της χειμερινής τουριστικής περιόδου. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά τα γεωυφάσματα κατασκευάζονται από συνθετικές ίνες, όπως το πολυπροπυλένιο. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα συνθετικά γεωυφάσματα, όταν εκτίθενται σε ακραίες καιρικές συνθήκες, απελευθερώνουν μικροπλαστικά. Τα σωματίδια αυτά εντοπίστηκαν όχι μόνο γύρω από παγετώνες, αλλά και σε ρέματα και κοιλάδες χαμηλότερα, μεταφερόμενα από τα νερά τήξης. Έτσι, μια πρακτική που προστατεύει τον τουρισμό και το τοπίο μπορεί ταυτόχρονα να επιβαρύνει τα ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα και δυνητικά την τροφική αλυσίδα.
Η απάντηση σε αυτό το δίλημμα ήρθε μέσα από τη συνεργασία επιστημόνων και της βιομηχανίας υφασμάτων. Η ανάπτυξη βιοδιασπώμενων γεωυφασμάτων από ίνες κυτταρίνης ξύλου άνοιξε νέους δρόμους για τον βιώσιμο τουρισμό. Σε πιλοτική εφαρμογή στον παγετώνα Stubai στην Αυστρία, τα νέα αυτά υλικά απέδειξαν ότι προσφέρουν την ίδια – αν όχι καλύτερη – θερμομονωτική προστασία από τα συμβατικά γεωυφάσματα, χωρίς να απελευθερώνουν μικροπλαστικά. Τα αποτελέσματα της έρευνες ήταν εντυπωσιακά: σε περιοχές που δεν καλύφθηκαν, ο πάγος σχεδόν εξαφανίστηκε, ενώ κάτω από το βιοδιασπώμενο γεωύφασμα διατηρήθηκαν έως και τέσσερα μέτρα πάγου.
Για τον τουρισμό, αυτή η εξέλιξη είναι καθοριστική. Τα βιώσιμα γεωυφάσματα δεν αποτελούν απλώς ένα τεχνικό μέσο προστασίας παγετώνων, αλλά ένα εργαλείο προσαρμογής του τουριστικού κλάδου στην κλιματική κρίση. Επιτρέπουν σε προορισμούς να προστατεύσουν τους φυσικούς τους πόρους, να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες απαιτήσεις των ταξιδιωτών για υπεύθυνες και βιώσιμες πρακτικές.